Tỉnh Phú Yên có từ bao giờ?


Các nhà nghiên cứu lịch sử đã đưa ra nhiều quan điểm khác nhau khi bàn luận về năm thành lập chính thức của tỉnh Phú Yên. Trong đó có 3 luồng ý kiến: Thứ nhất, một số nhà nghiên cứu lịch sử lấy năm 1471 khi vua Lê Thánh Tông thực hiện công cuộc khẩn hoang về phương nam. Thứ hai, lấy năm 1578 khi chúa Nguyễn Hoàng cử Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh chiêu mộ lưu dân vào khẩn hoang, lập nghiệp ở đất Phú Yên. Thứ ba, lấy năm 1611 khi Chủ sự Văn Phong lập phủ Phú Yên.

Theo Giáo sư sử học Trần Quốc Vượng, nên lấy năm 1611 khi phủ Phú Yên được thành lập và chính thức đặt trấn thủ ở đây. Bởi theo chính sử, năm 1471, vua Lê Thánh Tông thực hiện công cuộc khẩn hoang về phương nam mới lập đạo Quảng Nam gồm Quảng Nam, Quảng Ngãi và một phần Bình Định bây giờ chứ chưa hề đến Phú Yên. Còn thời điểm năm 1578, nhiều nhà nghiên cứu đã thống nhất quan điểm: cuộc khai hoang lập ấp dù đạt quy mô đến đâu vẫn chưa thể chứng tỏ vùng đất mới khẩn hoang đã thiết lập được hệ thống hành chính cai quản chính thức. Lương Văn Chánh chỉ đưa lưu dân vào khai khẩn đất hoang ở Cù Mông, Bà Đài và dọc sông Đà Diễn (Đà Rằng), chứ chưa thiết lập hệ thống hành chính cai quản chính thức. Do đó, quan điểm lấy năm 1578 cũng không có tính thuyết phục để lựa chọn làm thời điểm ra đời của Phú Yên. Vì thế, năm 1611, khi chúa Nguyễn Hoàng phái Chủ sự Văn Phong lập 2 huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa, đặt phủ Phú Yên thuộc dinh Quảng Nam, miền đất giữa Cù Mông và Đèo Cả đã được khẩn hoang khá rộng, xóm ấp đã hình thành, thì vùng đất Phú Yên ngày nay mới được thành lập. Cũng từ thời điểm này, chính quyền Đàng Trong mới thực sự cai quản và khai khẩn vùng đất này với quy mô lớn.

Với những chứng cứ lịch sử cụ thể và thuyết phục, các nhà nghiên cứu đã đi đến thống nhất quan điểm lấy mốc lịch sử năm 1611 là năm ra đời của Phú Yên với tư cách là đơn vị hành chính.


Năm 2011, Phú Yên tổ chức kỷ niệm 400 thành lập tỉnh. Sự kiện này vừa thể hiện niềm tự hào của lớp lớp thế hệ người dân Phú Yên, vừa để ghi nhớ công lao của các bậc tiền nhân và mỗi người con trên mảnh đất này. Nhân dịp này, ngày 31-03-2011, Bộ Thông tin và Truyền thông phát hành đặc biệt bộ tem “Kỷ niệm 400 năm Phú Yên (1611 - 2011)” gồm 1 mẫu. Trên mẫu tem có hình ảnh đặc trưng tiêu biểu của Phú Yên là gành Đá Dĩa, núi Đá Bia và đền thờ Lương Văn Chánh là những danh thắng, di tích đã gắn liền với quá trình kiến tạo địa chất từ hàng triệu năm và cũng là nhân chứng lịch sử quá trình hình thành và phát triển mảnh đất 400 năm lịch sử này.

Bấm vào đây để xem thêm các bài viết về 400 năm Phú Yên.

VS
Các bài khác
Tìm Hiểu thêm về lịch sử tên gọi Quốc hiệu Việt Nam
02/09/2016 14:30
Bưu chính Mỹ in nhầm tượng Nữ thần Tự do trên tem
05/04/2014 00:40
Vovinam Việt Võ Đạo
01/03/2013
Nguồn gốc bí ẩn của phím @
12/09/2012

CƠ QUAN CHỦ QUẢN: CÂU LẠC BỘ VIET STAMP (VSC)

Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp số 69/GP-STTTT do Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM cấp ngày 26-8-2011.

Chịu trách nhiệm chính: Ông Hoàng Anh Thi, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Viet Stamp.
©2007-2014 Bản quyền thuộc Câu lạc bộ Viet Stamp. Địa chỉ: 2/47 Phan Thúc Duyện, P.4, Q.Tân Bình, TP.HCM;
Email: vietstamp.net@gmail.com; Điện thoại: 08.38111467; Hotline: 0918636791.

Ghi rõ nguồn “vietstamp.net” khi phát hành lại thông tin từ website này.