Georgi Valentinovich Plekhanov, nhà cách mạng, nhà hoạt động nổi tiếng của phong trào công nhân Nga và quốc tế, là người đầu tiên tuyên truyền chủ nghĩa Marx vào nước Nga.
![]() |
| Tem kỷ niệm 100 năm sinh Plekhanov do Liên Xô phát hành năm 1957 |
Plekhanov sinh ngày 11-12-1856. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông vào học Trường Sĩ quan lục quân Petersburg rồi học ở Học viện Mỏ. Ông gia nhập tổ chức "Dân tuý", từng về nông thôn hoạt động cách mạng, bị Chính phủ Nga hoàng truy bức, phải trốn ra nước ngoài. Ở nước ngoài, ông có điều kiện tiếp xúc với chủ nghĩa Marx và trở thành người Marxist đầu tiên của nước Nga. Nǎm 1883, ông thành lập nhóm Marxist "Giải phóng lao động" để phổ biến chủ nghĩa Marx. Ông còn dịch nhiều tác phẩm của Marx, Engels ra tiếng Nga và viết nhiều tác phẩm lý luận về chủ nghĩa Marx có giá trị.
![]() |
| Tem kỷ niệm 100 năm Học viện Kinh tế Nga mang tên Georgi Valentinovich Plekhanov do Nga phát hành năm 2007 |
Plekhanov từng thay mặt những người Marxist Nga tham gia đại hội thành lập Quốc tế II ở Paris. Ông đứng trên lập trường Marxist, phê phán chủ nghĩa xét lại và trào lưu cơ hội chủ nghĩa khác trong phong trào công nhân quốc tế. Tuy nhiên, ông không coi trọng đúng mức vai trò của giai cấp nông dân trong cách mạng. Sai lầm đó là nguồn gốc đưa ông tới quan điểm Menshevik về sau này. Ông mất ngày 30-5-1918 tại Phần Lan.









