Phong bì có dấu “PHẠT” thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Trước hết chúng ta tìm hiểu về “tem thiếu cước”. “Tem thiếu cước” hay còn gọi là “Tem phạt”, là loại tem do bưu điện dùng để dán vào thư từ, bưu phẩm để chỉ chúng bị thiếu cước phí thanh toán (vì khối lượng, khoảng cách vận chuyển hoặc phương thức vận chuyển...), phần cước phí thiếu này do người nhận trả. Theo thể lệ của Bưu điện Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì người nhận thư thiếu cước sẽ phải trả gấp đôi số tiền cước thiếu cho bưu tá lúc nhận thư.

Theo “Danh mục Tem Bưu chính Việt Nam 1945 - 2005” do Công ty Tem Việt Nam ấn hành, bộ tem “Tem thiếu cước (in đè)” đầu tiên của dòng tem Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mã số 17-20, gồm 4 mẫu, được phát hành vào năm 1954. Nhưng theo ông Trần Nguyên, một cán bộ cao cấp của Nha Bưu điện Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và cũng là người biên soạn quyển danh mục “Tem Bưu chính nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945 - 1975)” do Hội Tem Việt Nam ấn hành năm 1991, thì thời điểm phát hành bộ tem này là năm 1953. Danh mục của Công ty Tem chỉ liệt kê 4 mẫu tem thiếu cước in đè nhưng thật ra có rất nhiều mẫu tem khác nhau hiện nằm trong tay các nhà sưu tập. Những mẫu tem này khó biết thật giả vì ngành Bưu điện Việt Nam chưa có văn bản chính thức xác minh chúng.

Mặt trước phong bì

Như đã nói ở trên, bộ tem thiếu cước đầu tiên của dòng tem Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được phát hành vào khoảng năm 1953 - 1954. Nhưng hiện trong bộ sưu tập của tôi có một phong bì thiếu cước năm 1952. Phong bì thiếu cước này được gửi cho người nhận ở Bắc Giang vào tháng 8-1952, có một tem “Chủ tịch Hồ Chí Minh với bản đồ Việt Nam” màu xanh lục giá mặt 100 đồng được dán ở mặt sau. Tuy mấy dấu nhật ấn trên phong bì không rõ lắm nhưng vẫn có thể nhận ra số 8 và số 52 trên đó.

Mặt sau phong bì

Trước năm 1952, một thư phổ thông gửi trong nước có mức cước phí 100 đồng. Theo sắc lệnh số 53-NĐ ngày 13-3-1952 của Bộ Giao thông Công chính Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì mức cước phí cho một thư phổ thông gửi trong nước tăng từ 100 đồng lên 200 đồng. Nhưng người gửi phong bì chỉ dán một con tem 100 đồng. Vì tem thiếu cước chưa được phát hành ở thời điểm này nên bưu điện đã đóng con dấu hình chữ nhật có chữ “PHẠT” trên mặt trước và mặt sau của phong bì. Nhân viên bưu điện còn viết tay thêm chữ “100 đồng” kế bên dấu “PHẠT” trên mặt trước phong bì để bưu tá biết mà thu tiền người nhận khi phát thư.

Lữ Tích Nguyên (Cố vấn CLB VIET STAMP)
Các bài khác
“Điểm mặt” các bộ tem bưu chính về chiến thắng Điện Biên Phủ
07/05/2014
Nên tiếp tục phát hành tem bưu chính về 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa
18/07/2012
Bản in thử của bộ tem "Kỷ niệm những ngày lịch sử"
02/12/2009
Tem Đông Dương in đè Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Các sự kiện lịch sử
26/11/2009

CƠ QUAN CHỦ QUẢN: CÂU LẠC BỘ VIET STAMP (VSC)

Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp số 69/GP-STTTT do Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM cấp ngày 26-8-2011.

Chịu trách nhiệm chính: Ông Hoàng Anh Thi, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Viet Stamp.
©2007-2014 Bản quyền thuộc Câu lạc bộ Viet Stamp. Địa chỉ: 2/47 Phan Thúc Duyện, P.4, Q.Tân Bình, TP.HCM;
Email: vietstamp.net@gmail.com; Điện thoại: 08.38111467; Hotline: 0918636791.

Ghi rõ nguồn “vietstamp.net” khi phát hành lại thông tin từ website này.